Val do Dubra, volver á súa raíz para educar

Cando a vocación e o traballo en equipo camiñan da man, a educación pode ofrecer os mellores agasallos: regresar como docente ao lugar onde, de neno, comezaches a sentir, a experimentar coa realidade e a socializar.

Este privilexio é unha realidade en Val do Dubra para dous docentes que coñecen ben esa emoción. Por unha banda, Xoán Manuel Varela, actual xefe de estudos e profesor de Educación Física no CPI de Bembibre; pola outra, Lara Agra, mestra de Educación Infantil na Escola Infantil de Val do Dubra. Ambos formáronse nos centros nos que hoxe traballan. Máis aínda, Lara foi alumna de Varela. E a historia non remata aí: agora comparte día a día coa súa primeira mestra, Isabel Iglesias, directora da escola infantil desde 1994.

Isabel lembra con emoción aquel primeiro curso con só 12 nenos e nenas de 0 a 3 anos, entre os que estaba Lara: «é moi emocionante tela con nós, ver que acadou os seus soños. Como compañeiras, as novas xeracións achegan perspectivas distintas; cambiou moito todo, sobre todo na parte sensorial e na experimentación» -di con agarimo-. Para ela, o máis importante é que: «leven boas experiencias de aquí», e asegura que, mesmo despois da xubilación, volverá visitar a escola.

Lara, pola súa parte, fala con moito cariño de Isa -a profe á que acudía en busca do mimos- e de Blanca, as súas primeiras educadoras: «sempre dicía que de maior quería ser coma elas», aínda que nun momento valorou estudar Pedagoxía, acabou decantándose pola Educación Infantil. Leva cinco anos traballando na escola do seu municipio: «este ano remata a segunda xeración de nenos e nenas». Ao estar ao carón do colexio, ás veces móstranlles aos pequenos que alí continuará a súa formación: «Aquí aprenden a ser persoas», sinala, facendo fincapé na importancia desta etapa que é a base da educación, marcada pola «confianza e a seguridade, que son esenciais. No rural, a escola é case unha segunda casa; a proximidade coas familias e o feito de sermos poucos crea un vínculo especial».

Dese vínculo tamén fala Xoán Manuel Varela: «Coa chegada de internet, o acceso á información no rural é similar ao das cidades, pero o alumnado segue sendo diferente. No rural hai máis responsabilidade, nas casas sempre hai que facer cousas, axudar, colaborar… A relación coas familias tamén é distinta, hai máis conexión. E o tempo, por sorte, segue pasando doutro xeito», reflexiona tras 34 anos no CPI de Bembibre. Entrou coma docente compartindo sala de profesores con mestres que lle deran clase e, agora, comparte claustro con ex-alumnos.

Ao falar do paso de alumno a profesor destaca dous momentos clave: o día da morte de Franco e o seu primeiro día como docente no centro. Para el, chegar ao colexio foi: «abrir as miras», deixar atrás a segregación por sexos, ver cambios nas instalacións, no sistema educativo, nas unidades didácticas… Engade que: «nos últimos anos como alumno chegou un grupo de mestres novos que nos deron outra visión, un trato diferente, unha maneira de traballar distinta, víannos coma persoas». Sinala tamén a evolución da educación: «Antes o importante eran os contidos, agora míranse máis as necesidades individuais de cada alumno. Trabállase en grupo, pero téñense en conta as individualidades». Coma docente, recoñece que: «fun absorbendo cousas dos mestres que me deron clase e que despois foron compañeiros, aínda que, ás veces, tiveramos maneiras diferentes de pensar». Valora poder compartir todo ese percorrido, e os éxitos e melloras acadados, coas novas xeracións de profesorado.

Pensando no futuro, detense un intre: «Estou a un paso moi curto da xubilación… Estou nese momento de decidir. Irei pasiño a pasiño para tomar a decisión, porque é unha profesión que me gusta moito e aquí xa estou asentado».

A unión destes tres protagonistas lévanos a ver como, ás veces, os soños máis fermosos cumprímolos ao volver ao punto de partida, para sementar, no mesmo lugar, as ilusións doutras xeracións.